Rakodi: Lekau La Natala

Fale phirima pina e nna kgarebe, mogatsa motho matlhotlhapelo selelo sa monna fa ba bangwe ba lala baeme ka dinao gore bosa leng, bangwe bare montsamaisa bosigo. Lekau la natala (RAKODI) a dira jaaka modisa dikago, a babetse lebadi ruri mosimane wa mozulu le mofora a kgala ebe a kgala ka mozulu ane a duelelwa e a sae thapelwang kaene a ne a katile ya masa.

Fale le phirima STHANTHANE mogala wa letheka ene e kete lenyena la gauta. Ko ga MOLETE gona ele semphete kego fete kgoro e tlhakanwa ete ya ntlwana boithusetso go nolwe moro wa tlhakwana o letse. Fa masa a tla a rwele a mogolola mofora mosiamane a bopa sa tshimo yame ke jadile keitse, a leta mozulu go fitlha go tlhaba le lengwe a re KGAREBE, fa a ne a tlhakanela kgoro ya phaposi borobalo le tsala e ba neng ba ntshana sienong MOLETE.

Mogatse a opela ya o kaswa nka go ja ka lentswe la moso le le tlhabang mo pelong ka ane a nale lentswe le le molotsana a kile a nna karolo ya mmino wa khwaere bo kgarebe bo santse bo moletla. A bala-bala ka pelo modirwa a bina ya LESOTHO koma ‘’nka nako go motseba’’ e rotha e khibidu pelo. Ka tidimalo ya moswi a goroga a paka thoto, yare tsala are o ntsha la motla pitsong a rothisa keledi a fetola ka gore kgarebe kgarebe a bua ka lentswe lele bogale a kgapa seatla a lebile kgoro.

***

Koooooko! STHANTHANE a le moborokong, pelo kiti, wa phaphama ke mang? Go tsena RAKODI, yare a ikopa maitshwarelo, gwa botsa ba tlhakore e lengwe ‘bare’’ ngwanaka gorileng a thikita tlhogo are selo se lerato, mawelana.

Ba gakgamala, makoti a tlhabiwa ke kgala, di kopanela mo marameng a dikgapa dielela ete wa KWENA. Ya re a lelala a gweletsa ka lele tlhabang mo pelong are mogatsaka ntshwarele. Ba emisa ditsebe baeng, matlho tomo mogo Rakgadiatsona.

Ba botsa gape bare gorileng? Ngwana wa mosimane are meno masweu, a rileng ? are tsala … KGAREBE a thubega ka selelo, aa tumela mogatse are ke gorileng boemong jwa kotlhao e kana-kana. Maikutlo a ya magoletsa borra mosetsana ba tlhabiwa ke kgala, ba ikema ka le lereng o o molao o amule kae a gakiwa ke puo e motsetile . motlhankana e mokgamile mme a ikgomotsa ka la gore o thata ka nyatsi.

***

O goeletsa a swabile nko go feta oo jang, a botsa gore kagiso le botsala jwa morafe wa gagwe di gogotswe ke ya e leng. Baagi ba iponagatsa ka bongokela ka e tlhokile mogatla ka go romeletsa. Ka disa lale basetse ba lomane tsebe, ba lela saga ragele kagiso le botshepegi e setse ele maloba le maabane.

Bonyatsi e le morabaraba kgarebe e le pina a botsa ka bogale mong wa mmu ‘’are a ke gona gale batla go nkentsha mo setulong’’ moagi ongwe a e bina a feta ya bonyatsi are go tlhakanela mogopo ya re a digela kgang kgolo ya letsatsi , ke bone kwa ga sebane-bane. A ga kanega mong wa mmu a lemoga fa e tsentse tlhako kgamelong, nako e setse e le badimo. Ba nyoretse pitso difatlhego tsa tlhonya, gwa totobala gore maitiso ke go tlhakanela mogopo

RAKODI…RAKODI….

Go gowa baagi ba irileng difofa ba bo ba leta, ka mosi o setse o dule ka sekhurumelo baikana godi bua go sekwa.

***

Moso e le wa labobedi maemo a boso e le a e dileng kwena a tlhatsa e tsiditsana phefo mme lewapi le tlhapile. Kane e setse e letsa maitiso diise di fitlhi moshate, ka lentswe le le nang le tshepo ba moshate ba phasalatsa madume, morafe wa ya tlase ka basa tshepane gotlhelele.

Matlhotlhapelo a ga mpho-entle fatshe la temo la silafala seriti sa nyelela dijwalo tsa ngala, madume e setse ele se gerika. Mong wa mmu a simolola go supa ka monwana, leina tlhogo ya kgomo, maemo a tswa taolong.

Botsala ya nna matlhotlhapelo MOLETE a ikeme ka le lereng ga ka mmitsa, kagiso ya nna maloba mo mosimaneng wa natal ka ne a dira yaka mokata dikago, yare a tsenya letsogo mo kgwatlheng e ko morago ba ba moitseng ba bo ba ipatlela matsatsa, ba lemoga fa e koma-koma

A tsorotla sethito ka mogatse a moitse botoka a swetsa go baya tau botsetsi a tsereganya abe a tsereganya ngwana wa mosetsana. Maemo a modumela a boela sakeng, ba felelwa ke tshepo ba moshate ka e rile LEROME ase kokomala ga nna maraganateng, ba lemoga fa setla tukela gwa pele bo ntsalaagwe batla mmonela.

***

Phirimaneng RAKODI a tlhwaafetse a gopotse le santse letuka , a swetsa go swa senku. Ko moshate go le mo molaleng gore nako nngwe le nngwe e ka bolola.

Morago ga tidimalo ya motshegare o tlhe sa la pitso e tswa STHANTHANE o swetsa go digata. Ya re a ditshola kgarebe a gopola taelo yaga Rakgadiatsona kgarebe a ikokobetsa ete mosetsana wa mopedi.

Pele a dibuisa a rothisa keledi a ikobile fa pele ga mogatse ‘’Rrabo dijo ke tsee’’ bo e mong jwa go di amogela a kgapa keledi tsa mogatse ka letsogo, a ga kgamalela seo.

Ba buela gongwe bare matsapa di a tsere kae, matlho kgatlhakga thuuu ka lentswe lele tlhabang mogatsaka maitshwarelo, a moatla a le bonolo a fetola ka le lereng ntwa ga e age motse.

Meriti e setse e wele menyebo ya ka tlwaelo e rena ntlo e tletse ka kagiso. Phaposi ya borobalo ya e letsega ba itatlha le dikoko , moso wa le le latelang mokgalaje a tswa le tse di tswang a go lekola makgoa.

Mosetsana o ne a sala a diragile morago ga tlhagamoso a go e leditse ka dipina tsa maloba tsa marato, a beile sengwe le sengwe malalaotswe, mokola a belega a ikgatolosa mogala wa mofora.

A ntshitse ga tshwene mosetsana mokola a laela ebe a laela

***

Fa masa a laboraro atla a rwele , kgosi a digela komiti ya ntlha ya mogodungwana, matlho tomo a gopotse dinamanyane tsa gagwe. A gaolisa setlhotswana sa batho a latlhela bofofu mogopolo o seo.

Ntsalaagwe kgosi le bale lapa la gagwe, ka bane e ntse ele tlhoba boroko a lemoga fa e komakoma, a tshwenngwa le gore ba gorogetse ko kgotlheng, a beta pelo a ya go dumedisa baga rakgadiatsona

Ba e fetlha ba e melane ka dinao ba e me ka lele reng motse waga monnamogolo o ole seriti, ba tota ba sa kgale mathe ganong gore ke nako ya go fetola lewa. A palelwa ke goitshoka mong wa mmu a ganana le tswaetso ya bona.

Ka maemo ne a setse a ya magoletsa a simolla goba supetsa tsela, kabo motsogapele bese e ne e setse e le gaufi ba palelwa ke go fapoga mme gone baitse sentle gore ke maraganateng, sa bona ke go tlhatswa matlho fela.

A gana be a itoma sejabana komang ka nna ‘’ gaele setulo letla se bona ko marung’’ a tshwara bo mogolowe ka mogala bale ko KAPA, ba molatlhelela diatla ba kaya gore kgale a ja ale esi.

***

A swetsa go iphetsa le ba le lapa la gagwe mong wa motse. Motse ona o latlhegetswe ke bontlhe jwa o na, dimela dingadile temo e le sekwakwalela. Bo nyatsi bo mmalabadisa ka pelo ka e le bona bo mmeileng mo mosing.

Le fa setulo se sa bolo go fisa, a lemoga fa bokowa jo bo se goteditse go ya pele. Bo mogolowe le mogala ba seke ba o itaya ya nna fa ba bonetse kgosi ba be ba thuba tlhagala bare Dithoto tsa rre le gona di a re amma.

Ka kgotla e setse e nela le baagi ba latlhegelwe ke tshepo bangwe ba a kanya go ya majako ka le tlala e setse e le setlwaedi. A tshwara kafa le kafa mong wa mmu gole thata ya leje, goitaanwa ka noga e tshela.

Letswalo le kiba ebe le kiba mme go se pagamologa gole kgakala mo monaganong wa gagwe, bo ntsaalagwe le bo mogolowe ba ikeme ka la gore bo podi ba kgonwa ke ba ba dinaka. Ya bolola tsa bopa dile pedi mo go e lengwe.

A se bontse le bo malome mong wa mmu ka ne mokwalo ole mole boteng gore tshika e phuphame, ka le ditlogolwana di setse dina le la motla pitso ba kgakgautana ka mafaratlhatlha dilotsa basha mme basa bontshe bagolo.

Ba dibala e kete ba di bogetse mosetsana le mosimane ba kgora mogala wa letheka le tlhaba be le phirima e kete gwa gaisanwa e tobetswa be e tobetsollwa.

***

Ba motsenyetsa pitso matlhakore ka bobedi ba swetsa goe nametsa thaba e tlhotsa, bangwe ba bua ka dithoto bangwe ba bua ka bogosi ba e melane nokeng.

A ipotsa gore o o tlhaelwang se sekanakana mong wa mmu, ba kaya faele yona nako ya gore a dirise makwalo a gagwe a booki a neng a sala a konoseditse ko unibesiting ya bokone bophirama.

Bo bosa esi bo mokgaogantse le mabanta a gagwe a thuto, mme a ne a dirisa o na makwalo a gagwe go sekokomala ka ene ele ena o mogolwane ka dithuto mo lapeng .

Ba mofa sebaka ka le lereng e tlare re re ke dipitsi be re dibona ka mebala. Legwe la matsatsi basa solofela baeng ko moshate, ba bo batsena bo mogolowe le bo ntsaalagwe.

Bo malome ka e ne e le bo mabina go tsholwa go se ope wa bona, ntlo ya bogosi ya tlala ka selelo, mogatse a mogomotsa mme a mo lemosa gore a amogele diphetogo.

A se foo mokola a kgangwa ke pelo loleme le tlala ka legano, ,mooki a bona fa a kile a iphaga dibese a gopola mafoko a monnamogolo a kileng a bua a santse a le mobotshelong gore monna o ja mofufutso wa phatlha ya gagwe.

***

Ya re mogatse (mma kgosi) a wetsa mafoko a gagwe a tlelwa ke monagano wa gore ga ise a fufule ka esi. A phuruphutsa ko a salang a phuaganya makwalo a gagwe teng.

kgatlhakga thuuuuuuuuuu le ditshwantsho tsa letsatsi le a neng a palama serala apara banta ya booki, meduduetso ya lona letsatsi leo ya busa mowa wa tshepo mogoene.

Keledi ya rotha ka gangwe a lemoga fa kobo ya nngwe ya neng a e apara boemong jwa kobo ya thuto e ne ya mofora, a innela go amogela diphetogo a tsaya mogala a kopa kopano ya le potlapotla.

Ntlha kgolo e lego fitisa molaetsa wago latlhela toulo, ba phuta gana ba fetana e kete ditlhare, maikutlo a ile magoletsa. A baya lekwalo mo tafoleng le le tlhalosang fa a latlhela toulo.

Ba tlhabana ka matlho ba lemoga fa go tla apariwa lepai le le lengwe, ba se tlhoke pelaelo mme baitsi gore ga e le tlhaselo ba tshwanetse go nna ba eme sejaro.

Ba moamoga le dithoto dietsa leruo, masimo le tse dingwe tse ditshesane. A setse a dirile kagiso mong wa mmu a itse sentle fa a ise a fufulele sepe e le o na monyetla wa go leka matlhale a gagwe mo mabaleng a booki.

***

A bitile pelo mong wa mmu, mme ka nosi e rotha e khibidu. A sulafelelwa ke botshelo a simolola go balabala ka pelo lefatshe le motlhanogetse gotlhe lele.

A ipotsa fa mokgalabe a mo neetse manong kana keene a kileng a phakelela go busa kgotsa ke yone meputso ya bo bosaesi. A kubugelwa ke bolwetsi bo bosesane.

Gole matlhotlha pelo go sena le tlhakore ye a ka ikegagang ka yona, a leka go kopanya mme go senyegela go ya pelo le bo matwetwe ba gagwe di bafatlha, A feletsa ko kokelong.

Le kgatello ya monagano ya e telekela ka phaposi ya gagwe e le e bodutu go gaisa, go kgabola difatlhego tsa kagale fela. Nako le nako a e letsa e kete bo mogololwe le bona ba je nala.

Maemo a pholo a tswa taolong ba kopantsa setegeniki gwa retela, morago ga matsatsi a le mane mo phaposing e bodutu. Ura e le sethoboloko ko moshate mogala tsirrrrrrr tsirrrrrr.

Baleba bookelong sejanaga sa modumela ngwana wa mosimane a bapile le sona ka morwetla. Yare ba fitlha gwa nna boima go tsena ka kgoro ya kokelo, kamogelo yona e le ya maemo a ntlha ka go robetse tona.

Bookelo bo e tseetsega ba saitse gore ba e tshware kae, tona ya kokelo a kgetile phaposi ka ga ele mophato ena le mong wa mmu, a kgeta go morolela hutshe ka sona sebaka seo.

Ba e meeme ka dinao ko moshate ba sitwa ke go dula, a tswa ka kgang tona ya kokelo kane ba disolofetse gwa nna boima go itshoka go tlala selelo kgomotso ya nna ya ka gale.

A robala ka kagiso mong wa mmu robala robala letebele mmina tlou.